3D Baskı Teknolojisi Sanat Eserlerini Yeniden Oluşturuyor
University College London’daki (UCL) araştırmacılar, kayıp Vincent Van Gogh tablosunu yeniden üretmek için X-ışını, Yapay Zeka (AI) ve 3D baskı teknolojisi alanlarını birleştirdi.
Çalışmada, sanatçı Jesper Eriksson ile birlikte doktora öğrencileri Anthony Bourached ve George Cann yer aldı. Mevcut eserlerin üzerindeki boya katmanlarını görmek için X-ışını görüntülemenin kullanılabileceği bir iş akışı geliştirdiler. Elde edilen veriler sayesinde bir sanatçının stilini tahmin edebilen, eserin orijinalinin nasıl görünebileceğini hayal eden bir model geliştirdiler. Araştırmacılar, yöntemlerini bir Van Gogh tablosuna uyguladı. Çalışmalarının doğruluğunu doğrulamanın imkansız olduğunu kabul etmişlerdi. Buna rağmen, Van Gogh’un ‘İki Güreşçi’ olarak bilinen kayıp eserlerinden birini ortaya çıkardılar ve yeniden yarattılar.
Bu noktada orijinal tabloya ne kadar benzediğini söylemek mümkün değil. Çünkü bununla ilgili bilgi mevcut değil. Bununla birlikte bence çok inandırıcı. Şu anki teknolojiyle elde edebileceğimiz açık ara en iyi tahmin.
Bourached,
“İki Güreşçi” 3D baskı rekreasyonu. Kaynak: UCL
Kayıp sanat eserlerine hayat vermek
Eriksson ve Bourached’in Van Gogh rekreasyonu, ‘NeoMasters’ koleksiyonlarının bir parçası olarak yeniden tasavvur edilen parçaların en sonuncusu. 2019’dan bu yana araştırmacılar, X-ışını verileriyle tanımlanan herhangi bir figürün ana hatlarını oluşturmadan önce belirli bir parçanın kenarlarını belirleyerek çalışan bir dizi algoritma kullanarak, kayıp resimleri hayata geçirmek için çalışıyorlar.
Elde edilen veriler daha sonra renklerden fırça darbelerine kadar ince ayrıntılar ile resmin nasıl görüneceğini tahmin etmek için sanatçının önceki çalışmalarından öğrenen ve 3D yazdırılabilir bir kopya için temel oluşturan bir sinir ağı ile besleniyor.
Ekip, bu tekniği kullanarak bir dizi kayıp sanat eserini yeniden oluşturmayı başardı. 2021’de UCL araştırmacıları, Pablo Picasso’nun “Mavi Dönem” resimlerinden birinin altına gizlenmiş olan “Kör Adamın Yemeği” parçasını yeniden üretebildiler.
“Çıplak Kadın”rekreasyonu. Kaynak: UCL
3D baskı sanat için tercih ediliyor
Van Gogh’un ‘İki Güreşçisi’ ilk olarak on yıl önce Antwerp Üniversitesi’nden ‘Çayır Çiçekleri ve Güllerle Natürmort’ eserinin gerçek olup olmadığını araştıran uzmanlar tarafından keşfedildi. Bunu yaparken, resmi inceleyenler, boya katmanlarını görmek için X-ışınları kullandılar. Bunun sonucunda iki figürün boyanmış olduğunu keşfettiler.
Görünüşe göre bu iki gizli güreşçi, Van Gogh’un önceki çalışmalarıyla uyumlu fırça darbeleri ve pigmentler kullanılarak yaratılmıştı. Ayrıca Van Gogh, kardeşi Theo’ya bir mektup yazmıştı. Mektupta “iki çıplak gövdeli – iki güreşçi” ile büyük bir şey çizdiğini söylüyordu. Böylece çalışmanın kendisine ait olduğu kanıtlanmış oldu.
Bourached ve Cann, önceki NeoMasters serisi parçalarını yeniden yaratmaya yardımcı olan aynı süreci kullanarak, bu yılın başlarında Van Gogh tablosunu da diriltebildiklerini keşfettiler. Diğer rekonstrüksiyonlarında olduğu gibi UCL ikilisinin projesi, bu kalitede bir parça yaratmak için Van Gogh’un yüzlerce diğer çalışmasından öğrenilen bir sinir ağı kurduklarını gördü.
Çiftin 3D baskı İki Güreşçi restorasyonu, FOCUS Sanat Fuarı kapsamında 1-4 Eylül 2022 tarihleri arasında Paris’teki müzede sergilendi. Kaliforniya’daki MORF Galerisi ve araştırmacıların şirketi Oxia Palus ile birlikte düzenlenen sergide, Leonardo Da Vinci ve Amedeo Modigliani gibi sanatçıların kurtarılmış tabloları da yer aldı. Gelişmiş görselleştirme ve üretim teknolojileri, sanat eserlerini hem üretmenin hem de yeniden yaratmanın bir yolu olarak ilgi görmeye devam ediyor.
Açık Kaynaklı AI ile 3D Baskı Malzemelerini Keşfedin
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ve kimya şirketi BASF, spesifik özelliklere sahip 3D baskı için yeni malzemelerin geliştirilmesini hızlandıracak açık kaynaklı bir yapay zekâ algoritması geliştirdi. Geliştirilen yeni makine öğrenimi algoritması, aynı zaman diliminde istenen özelliklere sahip yüzlerce testi yineleyebilir.
Geleneksel sürece yapay zekâ dokunuşu
MIT araştırmacıları, üretim sürecindeki ham maddeler arasında doğru dengeyi elde etmek için çok fazla deney yapılması gereken yeni 3D baskı mürekkebini keşfetmek için makine öğrenimini kullandı. İşe altı başlangıç malzemesiyle başlayan araştırmacılar, belirlenen doğru özelliklere sahip 12 mürekkep elde etti. Bu sonuçtan sonra araştırmacılara kalan tek şey, seçilen örneği test etmek ve bulguların daha fazla analizi ve optimizasyonu için sisteme geri dönmekti. Genel olarak malzeme biliminde uygulanabilecek bu sistem daha verimli, düşük maliyetli, çevre dostu malzemeleri tasarlamak için kullanılabilir. Araştırmacılar 3D baskı algoritmasını açık kaynaklı hâle getirdi. Eksiksiz AutoOED yazılım paketi, açık kaynak ilgililerinin kendi ihtiyaçlarına göre daha fazla deneme ve kişiselleştirme yapabilmesine olanak tanıyor.
3D baskı ham maddelerinin geliştirilme süreci
Kimyagerler genellikle birkaç gün içinde belirlenmiş bir malzemeyi geliştirerek laboratuarda test eder. Geliştirilen algoritma zamandan ve ham madde maliyetlerinden tasarruf sağlarken, atılan kimyasalların çevresel etkisini en aza indirgemiş olur. Aynı zamanda algoritma, malzeme mühendislerinin çeşitli nedenlerle gözden kaçırmış olabileceği fikirleri ortaya çıkarabilir. Böyle bir çalışmayla dayanıklılık, çekme veya sıkıştırma mukavemeti gibi belirli gereksinimlere uyan çok daha fazla ham madde kombinasyonundan en uygun olanı belirlenebilir.
Yaklaşık 100 yıldır anıları, aile ve sevdiklerimizle yaşadığımız güzel olayları, güzel manzaraları veya mekanik tasarımları kaydetmek için fotoğraflara başvuruyoruz. Son 10 yılda, fotoğrafların yalnızca anları ve anıları kaydetmenin ötesinde bir potansiyel taşıdığı fark edildi. 3D model yaratmada fotoğraflardan yararlanmak veya bir diğer deyişle, hayalinizdeki arabanın fotoğrafı ile o arabayı gerçek boyutlarında oluşturmak istemez misiniz?
Mevcut fotoğraflar üzerinden gerçek ölçülü üç boyutlu modeller yaratmak için çok çeşitli seçenekler var. Bu rehberde, bütçenize, vaktinize ve deneyim seviyenize uygun en iyi seçenekleri bulabilirsiniz.
Fotoğraftan 3D Modele: Özelleşmiş Uygulamalar
Smoothie-3D
Tamamen ücretsiz ve çevrim içi bir görsel dönüştürme aracı olan Smoothie-3D çok yaygın olarak kullanılıyor. Bir görsel yükledikten sonra sunulan araçlar ile çevre hattı çizilebiliyor. Program daha sonra, OBJ veya STL gibi dilimleyicilerle uyumlu bir dosya türü olarak dışa aktarılabilen, ana hatlarıyla çizilen görüntüye dayalı bir 3B görüntü oluşturuyor. Asimetrik görüntülerle ilgili ayrıntılar izlemede gözden kaçabileceğinden simetrik görüntüler öneriliyor.
Smoothie-3D, 3D görüntüyü oluşturmak için anahattı izlemenin yanı sıra, görüntüyü koni ve silindir gibi hazır şekillere dönüştürmenize de olanak tanır. Görüntünün farklı açılardan nasıl göründüğünü görmek için kamera yönünü değiştirmek dahi mümkün.
Zorluk: Orta Özelleştirilebilirlik: Orta Çıktı formatı: OBJ, STL, VRML 2, USDZ Maliyet: En az 2,50$ bağışta bulunmalı (eskiden ücretsizdi) Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
https://www.youtube.com/embed/la_msFtoASc
Selva3D
Smoothie-3D’nin aksine görsele anahat çizme görevini kullanıcıya bırakmayan Selva3D, düzenlenebilir birkaç ayar ile 3D modeli otomatik olarak tarar.
İki ana ayarı vardır: Logolar ve Fotoğraflar
Daha yüksek kontrastlı ve daha az renkli tasarımlar için Logolar ve gerçek hayattaki resimler için Fotoğraflar olarak gruplandırılıyor. Uygulama içinde, eşiği (resmin bazı kısımlarını dönüştürme dahil veya hariç tutarak) ve modelin yüksekliğini değiştirebilirsiniz. Standart bir STL dosyasını ücretsiz olarak veya daha yüksek kaliteli bir sürümü düşük bir ücret karşılığında indirebilirsiniz. (özellikler için önceden satın almanız gerekir).
All3DP ekibinin yaptığı denemede, internet tarayıcısısının ilgili siteye girişin güvenli olmadığına dair uyarı aldığını belirtmekte fayda var. İçerisinde hassas bilgiler bulunmayan bir e-posta adresi ile başka bir yerde kullanılmayan biricik bir şifre oluşturmanız önem taşıyor.
Zorluk: Düşük Özelleştirilebilirlik: Düşük Çıktı formatı: STL Maliyet: Ücretsiz (daha yüksek kalite için düşük bir ek ücret gerektirir) Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
3D Model Yaratmak için 3D Modelleme Uygulamaları
Blender
Ücretsiz ve açık kaynaklı 3 boyutlu modelleme programı olan Blender giderek profesyonel animatörler, mühendisler ve tasarımcılar tarafından daha çok tercih ediliyor. Çünkü genel kullanıma uygun, özelleştirilebilir ve karmaşık özelliklerinin yanı sıra yüzlerce ayar ve seçenek sunuyor. Blender uygulaması ile 3D nesne tasarımı, 3D model, oyun ve video yapılabiliyor. Ücretsiz olarak sunulan bu özelliklerden daha iyi faydalanmak için İngilizce olarak hazırlanan bu kaynağı inceleyebilirsiniz.
Uygulamaya ısınıp daha profesyonel işler yapmak istediğinizde, Face Builder eklentisini kurarak program içine fotoğraf aktarabilirsiniz. 3 boyutlu bir yüz yaratmak için, fotoğrafta başın etrafına kesikli çizgilerle bir hat çizip, sabitlemek istediğiniz alanları (burun, yanak, dudak vb) işaretleyin. Baş ve yüz şekline göre çizilen hattı oturttuktan sonra gerçekçiliği yakalamak için fotoğraftan doku alıp 3D modele eklenebilir.
Blender Face Builder
Blender uygulaması tamamen ücretsiz olarak kullanabilirsiniz ancak Face Builder eklentisini 15 günlük ücretsiz denemenin ardından bireysel lisans için 150$ ve ticari lisans için 300$ ödeyerek satın almanız gerekli.
Zorluk: Yüksek Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: STL Maliyet: Ücretsiz Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
https://www.youtube.com/embed/68dWYjdhCfg
CAD Yazılımları
CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım) yazılımları endüstriyel tasarım, araç, konut ve ticari ürün tasarımında en yaygın kullanılan araç takımı olarak öne çıkıyor. Ortak olarak hepsinde bulunan bir özellik olan Extrude (Yükseltme) ile 2 boyutlu çizimler yükseklik eklenmesi ile 3 boyutlu hale getiriliyor. Bu özellik kullanıcının beceri ve tecrübe seviyesine bağlı olarak, biraz ince ayar ile 3D model oluşturmada kullanılabilir.
Zorluk: Yüksek Özelleştirilebilirlik: Çok yüksek Çıktı formatı: STL, OBJ, herhangi bir büyük dışa aktarma biçimi Maliyet: Yazılıma bağlı olarak değişir Desteklenen platformlar: Windows, macOS, Linux
https://www.youtube.com/embed/vCC9ChTm82I
Yapay Zeka ile 3D Model Oluşturma
3D baskı araba, ev, sanat eseri derken uzaya dahi giden yapay zekânın 3D fotoğraflar yaratmada kullanılmasına şaşmamak gerek. 2017’de Aaron Jackson bilgisayar bilimi üzerine doktora eğitiminin bir parçası olarak AI destekli fotoğraf geliştirme programını yayınlamıştı. Program, insan yüzü fotoğraflarına derin öğrenme tekniklerini uygulayarak onları neredeyse hiç insan müdahalesi olmadan anında 3D görüntülere dönüştürüyor. 3D baskı ile kaynak kişinin tanınabilir bir modeline dönüştürülebilecek kadar ayrıntılı bir sonuç elde ediliyor.
AI bir fotoğraftan başarılı bir şekilde 3 boyutlu yüz oluşturmayı başardı. Kaynak: Kingston Üniversitesi
Üstelik artık araştırmacılar, gerçekte var olmayan ancak yapay zekânın “hayal gücünün” bir ürünü olan insan yüzleri ve modeller yaratan, AI tarafından oluşturulan fotoğrafları araştırıyor.
Zorluk: Çok düşük Özelleştirilebilirlik: Çok düşük Çıktı formatı: OBJ Maliyet: Ücretsiz Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
https://www.youtube.com/embed/uYOL6qg1NuU
Litofan ile 3D Model Yaratma
Solda: Gün ışığında litofan görüntüsü. Sağda: Arkada ışık kaynağı olduğunda litofan görüntüsü. Görsel: MiniFabrikam
Litofan (lithophane) nedir sorusunu, 3D fotoğraflardır olarak cevaplayabiliriz. Film negatifleri ile aynı çalışma mantığına sahiptir, fotoğraftaki belirli alanlara daha fazla malzeme biriktirildiğinde ışık geçerken orası daha koyu hale gelir.
PhotoToMesh
Rehberde yer alan, indirilebilir tek litofan programı olan PhotoToMesh aynı zamanda listemizde satın almada ödeme isteyen tek program oluyor. Kullanıcı başına 35$ ve 50$ satın alma ücreti olarak iki versiyonu bulunuyor.
Zorluk: Düşük Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: STL Maliyet: 35$ / 50$ Desteklenen platform: Windows
Lithophane Maker
Lithophane Maker hobi ve hediye amaçlı kullanıma uygun bir seçenektir. Abajur, duvar askılığı ve hatta tavan vantilatörü kapakları olarak kullanılabilecek yüksek kaliteli 3D fotoğraflar sunar. Aileniz ve sevdikleriniz için yaratıcı hediyeler yaratmada kullanışlı olabilir.
Zorluk: Düşük Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: STL Maliyet: Ücretsiz Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
Image to Lithophane
Image to Lithophane, bu listede yer alan kullanımı en kolay programlardan biridir. Sadece fotoğrafınızı yükleyin, istediğiniz şekli seçin (kubbe, yarım kubbe ve kalp dahil) ve yeni litofan objenizi ücretsiz olarak indirin. (Ekranın üst kısmında gizlenmiş özelleştirme seçenekleri bulunur.)
Zorluk: Düşük Özelleştirilebilirlik: Orta Çıktı formatı: STL Maliyet: Ücretsiz Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
itsLitho
Bu listedeki en sağlam litofan programı olabilecek itsLitho, eğitmenler, litofan üreticleri ve hatta PLA ve 3D yazıcılar satan bir mağaza ile çok kapsayıcı bir ekosistemdir. Ek olarak yakın zamanda, emek verdiğiniz çalışmalarınızı kaybetmemeniz adına litofanlarınızı takip etmek için bir üyelik ve hesao sistemi başlatıldı.
Zorluk: Orta Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: STL Maliyet: Ücretsiz Desteklenen platformlar: Herhangi biri (çevrim içi)
Fotogrametri ile 3D Model Üretme
Rehberin geri kalanında tek bir fotoğraftan yapılan modellere yoğunlaşılmış olsa da fotogrametri tekniği çok sayıda fotoğraf ile çok daha kaliteli sonuçlar verebiliyor. Doğru bir 3D model oluşturmak için farklı açılardan çekilmiş fotoğrafları birleştiren teknik, fotoğraf dönüştürme ve 3D tarama arasındaki boşluğu yavaş yavaş kapatmaya başladı.
Profesyonel kullanım için DSLR kamera önerilse de, en yeni iPhone’larda ve Android’lerde bulunan kamera kalitesinden yararlanan bir çok akıllı telefon uygulaması bulunuyor. Bununla birlikte, pahalı olsalar da, sonuçlar için masaüstü işlem gücünden yararlanan birkaç program vardır.
https://www.youtube.com/embed/FxTkYqTibLU
Context Capture ile 3D Model Yaratma
Bir yazılım şirketi olan Bentley Systems’e ait olan yazılım şirketi, daha çok dronlar tarafından köprülerin uçuş taramalarını yapmak için kullanılan, sektöre yönelik bir seçenektir. Bu modellemeler, mühendislerin mevcut altyapıyı nasıl sürdüreceklerini ve güçlendireceklerini daha iyi anlamalarına olanak tanır.
Zorluk: Yüksek Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: OBJ Maliyet: Web sitesi üzerinden fiyat teklifi isteyin Desteklenen platform: Windows
Metashape
Agisoft’un Context Capture’a benzeyen ve daha düşük maliyetli bir seçeneği olan Metashape, ücretli çokça özelliğe sahip. Standart sürüm, birden fazla kameradan gelen verileri aynı anda işleyebiliyor, bunları 3D modellere dönüştürebiliyor veya panoramik çekimleri bir araya getirebiliyor. Profesyonel sürüm ise uydu görüntülerinden bile arazi özelliklerini ve mesafeleri doğru bir şekilde ölçmek gibi daha gelişmiş seçeneklere sahip.
Fotogrametri ile önemli yapı ve binalar ölçeklendirilebilir. Kaynak: Civilax
Zorluk: Orta Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: OBJ Maliyet: 180$ (standart) veya 3.500$ (profesyonel); 30 günlük ücretsiz deneme Desteklenenplatform: Windows
Recap Pro
AutoCAD‘in üreticisi AutoDesk’e ait Recap Pro bulut tabanlı bir abonelik hizmetidir. Bu listedeki diğer seçeneklere benzer olarak bir 3D model oluşturmak için çekilen bir dizi fotoğrafı derler. Ancak özellikle dronlarla kullanım için öne çıkar.
Zorluk: Yüksek Özelleştirilebilirlik: Yüksek Çıktı formatı: OBJ Maliyet: Aylık 40$ veya Yıllık 325$ ; Ücretsiz deneme mevcut Desteklenen platform: Windows
Charles Üniversitesi’nden Bilgisayar Grafikleri Grubu (The Computer Graphics Group / CGG), yapay zekâ ile tam renkli 3D baskının geliştirilmesine dair bir makale yayınladı. Geliştirilen yeni yöntem ile kullanıcı girişi ve son ürün görünümü arasında mevcut ticari yazılımlara oranla çok daha yüksek bir eşleşme sağlayan baskılar elde edilebiliyor. Kullanılan yöntemde, algoritmanın hızını ve pratikliğini geliştirmek için ise makine öğreniminden yararlanılıyor.
Renk reprodüksiyonundaki esnekliğe rağmen, renk akması gibi problemler ince detaylar için yapılan çalışmaları zora sokuyor.
Tam renkli 3D baskı dendiğinde akla plastiği eritmie yöntemiyle çalışan FDM yerine, küçük sıvı reçine damlacıkları akıtan ve UV ışınlarından yararlanarak bu damlacıkları anında sertleştiren baskı yöntemi geliyor. Bu sertleştirme işlemi 3D baskı sırasında katman katman tekrarlanıyor.
Tam renkli 3D baskı
2D baskıda olduğu gibi, birden fazla temel malzeme (CMYK+W) yan yana yerleştirilerek çok çeşitli renk tonları üretiliyor. Malzemelerin, ışığın yüzeyin biraz altında hareket etmesine izin veren yarı saydam bir reçineden oluşması, renk tonlarının farklı emici baz malzemeleri oranlarıyla hassas bir şekilde çıkarılarak karıştırılmasına imkân tanıyor.
Yukarıda belirttiğimiz gibi renk akmasının ince detaylara zarar vermesi, doku detaylarını bulanıklaştırıyor. Ayrıca sert kenarlar, yüzeyin altında yanal olarak saçılan ışıktan dolayı kontrastını kaybedebiliyor ve bu bulanıklık 3 boyutlu olduğu için nesnenin karşıt kenarlarını dahi etkiliyor.
Yeni simülasyon, renkli bir 3D model için hazırlık süresini onlarca saatten birkaç dakikaya çekerek bu tekniğin pratikte fiilen kullanılmasına olanak tanıyor.
Makalede, sanal simülasyonu elde etmek için önceki yöntemlerden 300 kata kadar daha hızlı olan ve aynı zamanda tam bir hesaplama kümesi yerine yalnızca tek bir GPU gerektiren yeni bir teknik öneriliyor. Milyonlarca eğitim örneğinden elde edilmiş bir öğrenme sayesinde, bir sinir ağı ışığın yüzey altında nasıl dağıldığını ve belirli bir yüzey noktasının etrafındaki malzemelerden nasıl etkilendiğini verimli bir şekilde tahmin edebilecek hale geliyor.
Geleneksel tam renkli 3D baskıda kullanılan yazıcılar, çoğunlukla prototip oluşturma, kültürel mirasın korunması ve tıbbi protezler gibi endüstriyel uygulamalarda kullanılmaktadır.
Kısa süre önce Mixed Dimensions, özel oyun figürleri için bir baskı hizmeti sunmaya başladı. Animasyon stüdyosu LAIKA ise, stop-motion filmlerde karakterlerinin yüz ifadelerini canlandırmak için bahsi geçen 3D baskı teknolojisinden yararlanıyor.
Yeni simülasyonun dahil edildiği bir üretim hattı sayesinde, mevcut 3D yazıcı donanımıyla geleneksel baskı hazırlama yazılımının sunabileceğinden çok daha yüksek kalitede bir yüzey görünümü elde edilebilir. Yapay zekâ yine günü kurtardı, değil mi?
Dünya 3D Printing Günü: Yıkıcı Teknolojiler, Gelecek ve 3D Yazıcılar
İnternetin tüm getirileriyle birlikte her anlamda dijitalleşen ve yapay zekâ, sanal gerçeklik, blockchain gibi yıkıcı teknolojiler gelişimiyle birlikte yaşam biçimimizi ve günlük alışkanlıklarımızı ciddi bir dönüşüm sürecine sokarak, yepyeni bir seviyeye çekiyor.
3 Aralık (3December) Dünya 3D Printing Günü’ne özel olarak; biraz geleceğimize göz atmak istedik:
Yapay zekâ, kişinin verilerine ve alışkanlıklarına göre hayatını yönlendirerek, kişiye özel şarkılar, filmler, kıyafetler ve her türlü ürünü önerebiliyor,
Sanal gerçeklik (VR), kişinin kendine özel dünyasında yaşayabilmesini vaat ediyor.
Blockchain ise yapay zekâ ve sanal gerçeklik teknolojisinin ürettiği tüm verilerin ve bu teknolojiler sayesinde doğacak maddi alışverişin daha güvenli olmasını sağlıyor. Blockchain veri alışverişini büyük serverlardan alıp kullanıcıların kontrolüne, para alışverişini ise bankalardan alıp yine kullanıcıların inisiyatifine bırakmayı vaat ediyor.
Kısacası; bu 3 teknoloji kitlesel tüm sistemleri bireysel seviyeye getirme, özelleştirme ve kişiselleştirme noktasında yeni çözümler sunuyor.
Peki bu noktada 3D yazıcılar nasıl bir rol oynuyor?
Yapay zekâ, sanal gerçeklik ve blockchain gibi yıkıcı teknolojiler dijital dünyadaki çözümleriyle yeni yaşamımızdaki büyük eksiklikleri gidermeye ve dünyadaki yaşam biçimini daha kişisel bir hâle getirmeye aday. Peki ya fiziksel dünyamız? İşte bu noktada da 3D yazıcılarla tanışıyoruz.
Yukarıdaki 3 teknoloji sayesinde kitlesel olarak planlanan tüm yaşam biçimimiz kişisel çözümlerle tanışırken; yani kişiye özel besinler geliştirilirken, kişinin kafa yapısına özel tasarlanmış gözlükler revaçtayken üretim hatlarının eskisi gibi seri üretime devam etmesi söz konusu olabilir mi? Bir şehirde yaşayan neredeyse her bireyin kendi özel ayakkabısını tasarlamak istediği bir dönemde, seri üretim modeli işlemeye devam edebilir mi? Yapay zekânın kişiye özel tasarladığı ayakkabının fiziksel olarak üretilebilmesi için de kişiye özel bir makine gerekiyor. Bu çözümü ise 3D yazıcılar sunuyor!
Yakın gelecekte büyük fabrikaların, yerini küçük ve yerel 3D yazıcı istasyonlarına bırakması, evlerdeki 3D yazıcı sayısının, bugünkü bilgisayar sayısını geçmesi oldukça muhtemel.
Örnek vermek gerekirse; Anrich3D isimli girişim, kullanıcılarının sağlık geçmişine bakarak, 3D yazıcılar ile kişiye özel yemek üretimi yapmayı vaat ediyor. Çok yakın gelecekte yapay zekânın topladığı ve yorumladığı verilerle hazırlanmış tariflerimiz 3D yazıcı ile üretilecek ve ödemelerimizi blockchain (bitcoin ve diğer kripto paralar) ile yapacağız. Bu gelecek senaryosunu pek uzakta görmüyoruz ancak şimdi biraz günümüze dönelim:
Mühendislik bilgisi olmayan insanların bile kendi evinde kolayca üretim yapabilmesini sağlayan 3D yazıcılar; üretici şirketleri de kişiselleştirilebilir deneyimlerin bu kadar arttığı bir dönemde seri üretim alternatiflerin pahalılığından kurtarıyor ve özel üretim yapabilmelerini sağlıyor.
Bu teknolojinin bize sunduğu avantajları iki farklı kolda inceleyelim, kişisel ve profesyonel (endüstriyel). Önce kişisel kullanımdan bahsedelim.
Kişisel Masaüstü 3D Yazıcılar ve Demokratik Üretim
Tıpkı 80’lerde kişisel bilgisayarların geliştirilmesiyle ve ciddi bir potansiyele sahip olan PC’lerin evlere girmesiyle birlikte dünyanın yeni bir yaşam biçimine adım atması ve bugün yıkıcı teknolojiler diye bildiğimiz teknolojilere giden yolu açtığı gibi, üretim cihazlarının evlerimize dahil olması da yeni bir kültürün doğmasına sebep oluyor.
Evdeki cihazlarımızın küçük bir parçası kırıldığında teknik servise yüzlerce lira ödeme yapmak yerine, masamızın kenarına takmak istediğimiz küçücük bir telefon tutacağı için onlarca lira cebimizden vermek yerine; odamızı kişiselleştirmek istediğimizde birkaç şirketin ürettiği sınırlı kataloglara göz atmak yerine evimizdeki 3D yazıcıyı kullanarak dilediğimiz şekilde özelleştirebildiğimiz ürünler üretebiliyoruz. Böyle söyleyince kulağa basit geliyor ancak birkaç örneğe göz attıktan sonra daha iyi anlamak mümkün.
Burada, sadece birkaç lira maliyet ile eviniz için üretebileceğiniz birbirinden güzel nesneleri görebilirsiniz.
Burada kendiniz için basabileceğiniz en güzel ve en ekonomik takı/aksesuarları bulabilirsiniz
Burada ise kendi teleskopunuzu üretmek istemeniz durumunda birçok alternatife ulaşmanız mümkün.
Sonuç olarak aklınıza gelecek her türlü hobi ürünü, moda öğesi ve araç-gereç ev ortamında 3D yazıcılar ile üretilebilir.
Demokratik üretim nedir?
Demokratik üretim, tıpkı demokratik yönetim sisteminde olduğu gibi her bir vatandaşa ‘söz hakkı’ verilmesidir. İhtiyaç duyduğumuz ürünleri sadece belirli üreticilerin tasarladığı ve ürettiği şekilde kullanmak ve bozulduğunda onların istediği sınırlarda onarmak/çöpe atmak zorunda kalmak yerine dilediğimiz tasarımlarla istediğimiz ham madde ve renklerle üretim yapabilmek oldukça değerli.
Sağlık çalışanlarının yüz siperliğine en çok ihtiyaç olduğu dönemde ortaya çıkan 3 Boyutlu Destek kolektif hareketi, Türkiye’deki tüm 3D yazıcı sahiplerini bir araya getirerek, sağlık çalışanları için ücretsiz üretim yaptı.
3D yazıcı teknolojisi, maliyeti binlerce doları bulan ve düşük gelirli insanların ulaşamadığı protez uzuvlar konusuna da çözüm getirmeyi başarıyor, kendi şartlarıyla üretim yapmak isteyen sanatçılara da, moda ürünleri satmak isteyen girişimcilere de üretme ve geliştirme imkanı sunuyor.
Hazır protez konusuna değinmişken, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’ne vurgu yapmadan geçmeyelim.
Geçtiğimiz haftalarda 3D yazıcıların engelli insanların hayatına yaptığı etkilere özel olarak odaklanmış ve bununla ilgili birçok blog içeriği hazırlamıştık.
3D yazıcılar; kolay kullanım ve uygun fiyatlı ham madde gibi avantajlarıyla özellikle protez ve ortez dünyasında birçok soruna çözüm getiriyor. Düşük gelirli aileler ve özellikle büyüme çağında olan çocuklar protez-ortezlere ulaşamıyor, milyonlarca insan sağlıksız bir şekilde hayatını yaşamak zorunda kalıyordu. 3D yazıcı teknolojisi ile birlikte az gelişmiş ülkelerde bile birçok engelliye protez-ortez yardımı ulaştı.
Masaüstü 3D Yazıcılar ve Profesyonel Dünya
Ultimaker’a göre; küçük ve orta ölçekli işletmeler 3D yazıcı ile tanıştıktan sonra prototip ve ürün geliştirme süreçlerinde %80 tasarruf sağlıyor
Kişisel kullanım insanlara ciddi bir özgürlük alanı tanırken şirketlerin de hem zaman hem de maliyetten tasarruf sağlamasına imkan tanıyor. Küçükten büyüğe tüm üreticiler fabrikalarındaki anlık ihtiyaçlar için, ürün geliştirme aşamalarında veya pazarlama süreçlerinde gerek maket, gerek prototip gerekse de son ürün olarak 3D yazıcılara başvuruyor. Bu bazen üretim bandındaki bir makinenin parçasını 3D yazıcılarla basmak olabilirken bazen ise tasarım takımının 3D baskı ürün ile sunum gerçekleştirmesi olabiliyor.
Heineken; makine ek parçaları, özel test araçları ve işçilerin kullanımı için özel parçalar üretmek amacıyla 3D yazıcı kullanarak hem zamandan hem de maliyetten %80 tasarruf sağlıyor
3D yazıcılar, şirketler için çok geniş bir ağa yayılmış küçük fabrikalar görevi görebiliyor. Mesela Japonya merkezli moda girişimcisi Septem Avrupa’dan gelen siparişleri Japonya’da üretmek yerine Avrupa’daki bir 3D yazıcı şirketin üretmesini sağlıyor. Böylece hem lojistik giderlerinden kurtuluyor hem de ithalat ile ilgili bürokratik işlemlerle vakit kaybetmemiş oluyor. Lojistik işlemlerin gerçekleştirilmemiş olması da dünya için daha az karbon salınımı yapılması anlamını taşıyor.
Wohlers Report’un tahminine göre; 3D baskı pazarı gelecek yıl 15.8 milyar doları, 2024 sonuna kadar ise 35.6 milyar doları bulabilir
Ultimaker’ın raporuna göre Ultimaker 3D yazıcı satın alan şirketler sadece 37 baskıdan sonra (yaklaşık olarak 6 hafta) yazıcının yatırım giderlerini karşılamış oluyor. Yani ortalama fiyatlı bir profesyonel 3D yazıcı kendisini 1,5 ay içerisinde amorti edecek kadar ciddi bir tasarruf sağlayabiliyor.
Türkiye’de protez ve ortez üretiminde lider girişimlerden biri olanReha Ortopedi, normalde 4 ayı bulan protez parmak üretiminin 3D yazıcı sayesinde 1,5 aya kadar düştüğünü söylüyor.
Sonuç olarak 3B yazıcılar kişisel kullanıldığında büyük şirketlerin algoritmik seri üretimlerine olan bağımlılığı azaltırken, üreticiler tarafından kullanıldığında ise tasarım özgürlüğünü ve üretim hızını artırıp maliyeti azaltıyor. Taşımacılığın azalmasıyla birlikte kurtulduğumuz karbon emisyonu; taşımacılık maliyetleri ve ürünün elimize geçme hızı ise cabası.
Blockchain, yapay zekâ ve sanal gerçeklik gibi yıkıcı teknolojiler son hız gelişmeye devam ederken 3D yazıcı teknolojisi de geleceğin üretim alışkanlıklarındaki önemli rolünü başarıyla üstlenecek gibi duruyor.
3D yazıcıların bizlere tanıdığı özgürlük ve üretim gücü sayesinde daha iyi ve sürdürülebilir bir geleceğin kapısını aralıyor olacağız. 3 Aralık (3December) Dünya 3D Printing günü kutlu olsun!
Autodraw ile Çizgileriniz Artık Daha Profesyonel
Google, “Herkes için çizim” sloganıyla duyurduğu yeni projesinde yapay zeka ve paint’i birleştirdi.
Autodraw.com üzerinden, herhangi bir indirme gerçekleştirmeden tabletinizden, telefonunuzdan veya bilgisayarınızdan erişebileceğiniz otomatik çizim platformu, kötü bir çember çizmeniz ve üzerine 1-2 meridyen eklemenizle beraber eş zamanlı olarak basketbol topu/beyzbol topu/futbol topu gibi profesyonel çizim örneklerini önünüze getiriyor.
Yapmanız gereken tek şey, autodraw.com’a girmek ve “Start Drawing” butonuna tıkladıktan sonra sol taraftaki tool panelinden (araç paneli) Autodraw öğresini seçmek. Bu noktadan sonra iki çember çizip arasına bir düz çizgi çizdiğinizde önünüze bisiklet ve gözlük örnekleri gelecektir.
Bunun bir yapay zeka teknolojisi olduğunu ve gelişeceğini unutmamak gerek. Yani bu yapay zekanın makine öğrenimi sayesinde öğreneceği şeyler ve oluşturmaya ön ayak olacağı kütüphane, bir arama motoru olarak(bir bisiklet parçasının ismini hatırlamadığımızda, amatörce çizerek tarif edebilme ve Google’de arayabilme gibi) bile kullanılacaktır. Aynı algoritmanın Paint3D veya Google’nin başka servislerine de gelmesini bekliyorum. Eğer 3B tasarım alanında da bu tarz bir gelişme yaşanırsa(Ki, 3. boyuttta bunu sağlamak çok çok daha zor olacaktır) 3B yazıcıların evimize girmesi de bir o kadar hızlanır.
Tesla şirketi tarafından geliştirilen elektrikli ve otonom araçlar, trafikte güvenliği üst düzeye çıkarıyor. Geçtiğimiz günlerde gerçekleşen talihsiz bir kaza videosu, Tesla’nın vaad ettiği güvenli sürüş deneyiminin gerçek şartlarda ne gibi sonuçlar vereceğini gözler önüne serdi.
Aşağıdaki videodan da görebileceğiniz gibi, Tesla Model X, sahip olduğu gelişmiş yapay zeka ve machine learning gibi teknolojiler sayesinde metrelerce ötedeki iki aracın kaza yapacağını saniyeler öncesinden tespit ederek bir ‘bip’ sesi çıkarıyor. Üstelik hızını düşürerek sürücünün güvenliğini de sağlıyor.
Tabii ki zaman geçtikçe gelişecek bir yapay zekadan bahsediyoruz. Elektrikli ve otonom araç konsepti, gelecekte trafiği çok daha güvenli hale getirecek bir konsept olmaya pek yakın. İnsan reflekslerinden çok daha stabil ve yaşam şartlarını sürekli öğrenen bir teknolojiden bahsediyoruz. Tesla, kuşkusuz bu tür gelişmelerle bizleri son derece heyecanlandırmayı başarıyor…
Google tarafından geliştirilen DeepMind, artık video oyunu oynamayı öğreniyor. Yapay zekanın Blizzard tarafından yapılan Starcraft II adlı video oyununu oynamayı öğrenmesi, kendini geliştirmesi konusunda çok faydalı olabilir. Araştırmacılar, yapay zekanın Starcraft II oyununu oynamayı öğrenmesi halinde, bu oyundan edindiği bilgileri gerçek hayat ile özdeşleştirerek kendini sürekli olarak geliştirebileceğini söylüyorlar.
Yapay zekanın insanları satrançta alt etmesinin üzerinden seneler geçti. Bundan henüz birkaç ay önce ise DeepMind, dünyanın bir numaralı GOoyuncusunu yenerek tarihe geçmişti. Yapay zekanın hedefi, bu sefer strateji gerektiren Starcraft II adlı oyunu oynamayı öğrenmek.
Starcraft II, gerçek zamanlı strateji (RTS) kategorisine giren bir oyun. Bu nedenle oyunu oynarken aklınızı kullanarak ekonomi ve saldırı stratejileriyle rakiplerinizi saf dışı bırakmanız gerekiyor. İşte burada yapay zekayı zorlu bir görev bekliyor. Zira araştırmacılar, Starcraft II’nin GO oyunundan çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu söylüyorlar.
Öğrenme Algoritmaları Enstitüsü Başkanı profesör Yoshua Bengio “Bu oyunda kaydedilecek ilerleme, birçok farklı alanda kendini gösterebilir.” açıklamalarında bulundu. Ve ekledi: “Benim özellikle ilgili duyduklarımdan birisi de Doğal Dil Diyalogu.”
İnsanların Yapay Zeka Karşısındaki Yenilgisi Bir Olumsuzluk Değil!
Yapay zekanın insanları rahatlıkla yenebilecek bir kapasiteye ulaştığı gerçeğiyle karşı karşıyayız. Ancak bu, insanlar için bir olumsuzluk ifade etmiyor. Aksine insanlar, yapay zeka karşısında kendilerini geliştirerek daha kısa sürede daha iyi seviyelere ulaşabiliyorlar. Bunun en güzel örneği, erken yaşta satranç ustası olan gençler. Yapay zeka, insanlara strateji biçimleri hakkında önerilerde bulunuyor ve daha güçlü ve farklı bir düşünce yapısına sahip olmalarını sağlıyor.